Unuaj laboriloj

Ĉi tiu artikolo unue aperis en Usona Esperantisto,  la bulteno de Esperanto-USA. [ligilo]

Jen ofta demando, kaj eble la plej tikla, de komencantoj en la metio de lignoprilaboro:

“Kiujn laborilojn mi bezonas por prilabori lignon?”

Por ĝenerala lignoprilaboro oni bezonas modestan kolekton de malmultekostaj laboriloj. Ili ne devas esti tutnovaj, sed almenaŭ taŭgaj kaj bonstataj. Tiaj laboriloj estas fojfoje troveblaj brokante ĉe bazaroj, aŭ en reklamoj ĉe retejoj kiel Craig’s List.

Senelektraj laboriloj

Faldmezurilo

Ortilo

Unue, oni devas havi laborilojn por precize mezuri kaj desegni la diversajn erojn de projekto: mezurilon (ekz. faldmezurilon aŭ mezurbendon), ortilon, kaj kelkajn krajonojn.

Kompleto de manaj ŝraubiloj por fendokapaj kaj krucfendaj ŝraŭboj.

Gravaj estas iloj por kunfiksi tabulojn per najloj kaj ŝraŭboj: la kutima ĉarpentista martelo, kaj ankaŭ baza kompleto de manaj ŝraŭbiloj por projektoj kiuj bezonas nur kelkajn mallongajn ŝraŭbojn.

Ŝlifpapero

Ŝlifpapero.

Egale havendaj estas la provizoj: gluo, ŝraŭboj kaj najloj por kunfiksi, ŝlifpapero de diversaj gradoj por glatigi, kaj oleojfarboj por finpretigo de projektoj.

Bendokrampo tenanta kadron por pentraĵo.

Ne eblas havi tro da krampoj, sed komence oni bezonas nur almenaŭ du. Ne vere gravas la stilo, sed ili devas esti fortaj kaj havi kapablon malfermiĝi ĝis ses coloj (15 cm). Por ĉiu sekva projekto eble oni volos aĉeti pli da krampoj – estas plej utile akiri ilin duope. Depende de la projekto, tre utila povas esti bendokrampo. Por mezgrandaj skatoloj ĝi estas nepra!

Mallonga trapeza segilo.

Gersegilo kun gersegujo.

Multfoje oni bezonos fari nur unu-du tranĉojn kaj ne volas startigi segmaŝinon por tia malgranda tasko, do mi rekomendas du senelektrajn segilojn. La unua estas mallonga trapeza segilo, utila por multspecaj tranĉoj. Ĝi egale facile segas laŭlonge aŭ transverse. La dua havas fajnan dentaron kaj estas ofte uzata por fari oblikvajn, transversajn tranĉojn (aŭ gerojn) helpe de speciala kesto. En Esperanto la segilo nomiĝas gersegiloferdorsa segilo, kaj la kesto gersegujogersega kesto.

Ĉiziloj.

Oni trovos multan utilon en malgranda kolekto de ĉiziloj. Ili estos bezonataj se oni progresos al la farado de morteza aŭ hirundvosta juntado. (Vidu n-ron 2016:6 por priskribo de juntoj.)

Faldebla stablo.

Ne forgesu la laborstablon! En la komenco oni povas uzi porteblan, faldeblan stablon aŭ lignopanelon sur du segbokoj, sed finfine oni bezonos konstrui apartan stablon.

Elektraj laboriloj

Elektra borilo.

Man-tenebla, elektra borilo estas tre utila por bori truojn kaj turni ŝraŭbojn. Nepre aĉetu borilon kun ŝanĝeblaj rapidoj kiu turnas ambaŭdirekte.

Saltsegilo.

Saltsegilo estas utila por komencanto. Ĉefe oni uzas ĝin por fari kurbojn, sed kun zorgo oni povas fari pli-malpli rektajn liniojn. Ekzistas multaj specoj de interŝanĝeblaj klingoj kiuj taŭgas por tabuloj de diversaj materialoj kaj dikecoj.

Surstabla ronda segilo.

Eble la plej multekosta elektra ilo estas la surstabla ronda segilo. Kvankam la ĉefa uzo estas segi tabulojn laŭlonge, malmultekosta segilo povas precize segi orte kaj oblikve per hejmfaritaj helpiloj, ekzemple orta glitkesto aŭ bevela glitplato. Se oni ne volas unue elspezi monon por tia surstabla segilo, eblas fari samspecajn tranĉojn per ronda segilo kiun oni tenas mane.

Elektra ŝlifilo.

Krom se oni vere ĝuas tedan laboron, oni bezonas almenaŭ unu ŝlifilon. Se ĝi estas la sola, kiun oni povas aĉeti, mi rekomendas aparaton kiu rotacias tra vagantaj elipsoj. Angle ĝi nomiĝas random orbital sander; en Esperanto mi nomas ĝin “vag-rotacia ŝlifilo”. Tamen estas multe da helpo en simplaj ŝlifbloko kaj ŝlifpapero.

Por eĉ pli serioza lignoprilaboro

Bormaŝino.

Se oni posedas domon aŭ emas esti memfaranto, oni eble jam havas la plejparton el tiuj iloj. Por fariĝi pli serioza en la metio, oni eble volos plibonigi sian ilaron per aĉeto de pli multekostaj aparatoj.

Bendsegilo.

Unu el tiuj estas bormaŝino – efektive borilo muntita sur propra stablo – kiu tre utilas por precize fari truojn.

Alia tre utila sed ne nepre necesa ilo estas bendosegilo. Ĝi helpas pli facile kaj precize fari serpentajn tranĉojn per pli sekura rego de la laborpeco.

Kavigilo.

Legi plu

La Bevela Pendigilo

La bevela pendigilo (angle: French Cleat) estas maniero por alfiksi ŝrankon al muro. Ĝi konsistas el tabuletoparo kun akordaj beveloj, 30 ĝis 45 gradaj, uzita por pendigi ŝrankon aŭ alian, kutime pezan aferon.

frenchcleat1Bevelpendigiloj estas uzataj en paroj, aŭ kun unu parto fiksita al la muron kaj la akorda peco formita el la pendigotaĵo. La mura parto estas fiksita sen la pezo de la ŝranko sur ĝi. Poste la pendigilo estos nevidebla, do ne gravas kie oni alŝraŭbas la murparton. Ĝi estas fiksota laŭ la mur-traboj kaj ne nur laŭ  la loko de la ŝranko.

Bevelpendigilo uzota por pendigi sxrankon.

Bevelpendigilo uzota por pendigi ŝrankon.

La pendigilo povas esti longe laŭ  la ŝranko por ke ĝi fiksiĝos al la murtraboj malantaŭ  ĝi. Se la murparto de la pendigilo estas farita iom malpli ol la tuta longeco, la ŝranko estos iom alĝustigebla post la pendigo.

Post la murparto estas fiksita la ŝranko estos simple metita sur ĝin. Ĉar ne necesas ia ekzakta manovrado, eĉ iom peza ŝranko estas facile pendigebla ĉimaniere. La malsupro de la ŝranko povas esti fiksita al la muro por certigi ke ĝi ne puŝiĝos de sur la pendigilo dum uzado.

Bevelpendigilo uzata por pendigi fortan breton.

Bevelpendigilo uzata por pendigi fortan breton.

La partoj de tornomaŝino

lathe parts letters A. Stablo                                                          I. Apogila bazo

B. Ĉefŝaltilo                                                     J. Apogilbaza ŝlosstango

C. Rapidoŝanĝilo                                            K. Prempinto

D. Motorkovrilo                                             L. Spindela ŝlosstango

E. Ĉuko                                                               M. Pintobloko

F. Diska rotaciigilo                                         N. Prempinta krankrado

G. Ilapogilo                                                        O. Prempinta ŝlosstango

H. Apogila ŝlosstango

Trovi la Metalaĵojn en Reuzota Ligno

metaltrovilo[Also available in English]

Kiam mi unue komencis kolekti senkostan lignon de la vojflankoj, venis al mi la ideo ke mi protektu miajn elektrajn laborilojn kontraŭ la najloj, kaj aliaj metalaĵoj kiujn oni povas trovi en malnova ligno. Se mi korekte memoras mi unue vidis ĉi tiun ideon  en la televida programo New Yankee Workshop kun Norm Abram. Mi aĉetis simplan malmultekostan metaltrovilon por kontroli la lignon dum mi purigas ĝin. Ĝi kostis eble $15 je eBay antaŭ kelkaj jaroj. Ĝi bone funkcias, tamen malgrandaj dunajletojn ĝi ne trovas.  Bona ideo estas priserĉi la lignon per la okuloj antaŭ ol prilabori ĝin.

-Ni faru ion el ligno!